System edukacyjny w Wielkiej Brytani
Zjednoczone Królestwo podzielone jest na cztery niezależne państwa: Anglię, Szkocję,Walię i Irlandię Północną. System edukacji w tych krajach, różni się ze względu na odrębne realizowanie przepisów dotyczących oświaty. Najbliższe sobie są systemy nauczania w Anglii i Walii. Szkocja ma największą autonomię w zakresie tworzenia własnej oświaty. W Irlandii, inaczej niż w pozostałych państwach, przepisy na poziomie lokalnym wdraża ELB – Education and Library Boards (Zarządy ds. Edukacji i Bibliotek).
System obowiązkowej edukacji w Wielkiej Brytanii obejmuje szkołę podstawową i średnią. Dzieli się na cztery poziomy nauczania Key Stage 1,2,3,4 (lub Level A,B,C,D w Szkocji). Obejmuje trzy etapy: Primary School – szkoła podstawowa, Secondary School – szkoła średnia, Further Education – dalsza edukacja pomaturalna. I osobno szkoła wyższa – Higher Education.
Dzieci, których rodzice legalnie mieszkają na terenie UK, mają prawo chodzić do szkół państwowych, które są niepłatne. Czasami trudno jest znaleźć wolne miejsce w placówce edukacyjnej w pobliżu miejsca zamieszkania (catchment). Dzieci mieszkające w rejonie danej szkoły mają pierwszeństwo przyjęcia.
Rok szkolny dzieli się na trzy części (trymestry). Trymestr jesienny – wrzesień do grudnia, trymestr wiosenny – styczeń do kwietnia i trymestr letni – kwiecień do lipca. W połowie każdego trymestru uczniowie mają tygodniowe ferie tzw. „half-term„. Dłuższe wakacje przypadają na zakończenie każdego z trymestrów szkolnych.
Zajęcia odbywają zazwyczaj w systemie lekcyjnym, od godziny 9 do 15. Około południa jest przerwa obiadowa, podczas której można dziecko zabrać do domu. W niektórych szkołach dzieci mogą przyjść wcześniej i zjeść śniadanie lub się pobawić (breakfast club). Szkoły oferują także zajęcia pozaszkolne (out of school club), na które możemy zapisać nasze dziecko. Przedmioty obowiązkowe w szkołach UK, to język angielski, matematyka i przyroda. Przedmioty dodatkowe to: historia, geografia, sztuka, informatyka, muzyka, wychowanie fizyczne, języki obce oraz religia i edukacja seksualna (nieobowiązkowe).
W ciągu roku szkolnego, odbywają się jedna do dwóch wywiadówek (parent’s evening), na których rodzic ma możliwość zapoznania się z poziomem edukacyjnym jaki osiągnęło jego dziecko.
W Anglii dużą wagę przywiązuje się do obecności ucznia w szkole. Lista sprawdzana jest dwukrotnie, rano i po południu. W ciągu roku dziecko może opuścić do 10 dni (włączając w to dni, podczas których chorowało).
Szczegółowa ścieżka edukacyjna w UK wygląda następująco:
Nursery i Pre-school – edukacja przedszkolna/zerówka – nieobowiązkowa (decydują rodzice) obejmuje 15 godzin tygodniowo przez 38 tygodni w roku.
Dzieli się na:
– Nursery Class (żłobek, przedszkole) 3 i 4-latki
– Reception Class (zerówka) 5-latki – przed pierwszą klasą.
Primary School – szkoła podstawowa (obowiązkowa). Tu:
– Infant Schools – uczęszczają do niej uczniowie w wieku od lat 5 do 8
– Junior Schools – dzieci 8 do lat 11.
Istnieje jeszcze Combined Infant and Junior Schools – szkoły dwupoziomowe nauczające dzieci w wieku od 5 do 11 lat.
W szkole podstawowej uczniowie realizują poziomy nauczania Key Stage 1 i 2 (zakończone egzaminem SATs). Obowiązuje ocena opisowa, która wskazuje mocne i słabe strony ucznia. Jest ona przekazywana rodzicom w formie syntezy-raportu. Zawiera dane dotyczące postępów w nauce z poszczególnych przedmiotów i zajęć stanowiących część szkolnego programu nauczania. Ze szkoły podstawowej uczeń automatycznie przechodzi do kolejnego etapu nauczania.
High School / Secondary School – gimnazjum (obowiązkowe). Trwa od 11 do 16 roku życia ucznia. Około 13 roku życia dziecko ponownie zdaje egzaminy SATs, kończące 3 etap nauki. Skala ocen od 8 (najlepszy) do 1 (uczeń nie zdaje).
Gimnazjum kończy egzamin General Certificate of Secondary Education (GCSE). Ocenia się go w systemie literowym A* (ocena najlepsza) A, B, C, D, E, F, G (najniższa) oraz U (uczeń nie zdaje).
Further Education / College – szkoła średnia – nauka do 18 roku życia.
Po pierwszym roku odbywa się egzamin Advanced Subsidiary (AS level). Skala ocen to A (najlepsza) do F (uczeń nie zdaje).
College kończy się egzaminami A-levels (odpowiednik polskiej matury), które zdaję się z 3 wybranych przedmiotów. Skala ocen to od A* (najlepsza) A,B, C, D, E, F, G oraz U (nie zdaje).
Egzamin General Certificate of Education Advanced Level (A-levels) pozwala na rozpoczęcie edukacji wyższej lub edukacji profesjonalnej.
System oceniania w szkole średniej jest cyfrowy. 8 ocena najwyższa, 1 najgorsza. Im wyższy numer tym lepsza ocena – uczniowie szkoły średniej powinni starać się uzyskać level 5 oraz wyżej. Oznaczenie literowe A, B lub C oznaczają jak silna jest dana ocean np.: 5 A = 5+, 5 B = 5, 5 C= 5
Sety. Często zdarza się, że polscy uczniowie (ze względu na słabą znajomość języka angielskiego) trafiają do najniższych setów, w których poziom nauczania jest dosyć niski. Stąd bierze się przekonanie wśród Polaków, że poziom nauczania w angielskich szkołach jest dosyć niski – co nie zawsze jest zgodne z prawdą. W szkołach średnich uczniowie danego rocznika są podzieleni na grupy ze względu na wyniki, które uzyskali w latach wcześniejszych z egzaminów.
Set 1 – najlepsza grupa, Set 2 – bardzo dobra, Set 3 – dobra, Set 4 – dostateczna, Sety 5,6,7 – dopuszczające.
Liczba miejsc w każdym secie (klasie) jest ograniczona więc ciężko jest dostać się do wyższego setu. Jeśli uczeń opuści się w nauce w ciągu danego roku szkolnego – zostanie przeniesiony do niższego setu (a na jego miejsce zostanie przeniesiony uczeń z niższego setu, który poprawił się w nauce w danym roku szkolnym).
Wywiadówka (parent day) w szkole średniej zazwyczaj jest jedna. Na przełomie stycznia i lutego rodzice otrzymują list z informacją o terminie.
Higher Education – szkoła wyższa
Studia w Wielkiej Brytanii są dwustopniowe. 3-4 letnie studia licencjackie (undergraduate) oraz 1-2 letnie studia magisterskie (postgraduate). Uczelnie wyższe z Anglii dzielą się na „Stare Uniwersytety” (prestiżowa grupa 50 najstarszych uczelni brytyjskich zachowująca najwyższe standardy nauczania. Zapewnia absolwentowi znalezienie ciekawej i dobrze płatnej pracy). W grupie „Starych Uniwersytetów” znajdują się także Politechniki (od 1992 zwane także uniwersytetami), oferujące kursy Business and Technician Education Council Higher National Diploma.
„Nowe Uniwersytety”, nie mają tak wysokiej pozycji na rynku edukacyjnym i zawodowym jak ich starsze odpowiedniki. Oferują szkolenia zawodowe i kursy modułowe grupujące kilka przedmiotów. Dostanie się na te uczelnie jest o wiele łatwiejsze niż w przypadku „Starych Uniwersytetów”.
https://topmejt.co.uk/system-edukacyjny-w-wielkiej-brytanii/
SZKOŁA W POLSCE KONTRA SZKOŁA W UK. 10 CIEKAWOSTEK Z ŻYCIA WZIĘTYCH
Oto 10 ciekawostek, które różnią polską szkołę od szkoły w UK:
- Obowiązek szkolny obejmuje dzieci w wieku od 4,5-5 lat. Darmowa przedszkolna edukacja rozpoczyna się w wieku lat 3 i w zależności w której części roku dziecko się urodziło uczęszcza do przedszkola przez rok lub dwa lata.
- Nauka poprzez zabawę. Tutejsze szkoły są dobrze przystosowane do przyjęcia tak małych dzieci. W wyposażeniu 1 i 2 klasy znajdują się zabawki. Maluchy uczą się i bawią równocześnie. Na stanie każda klasa posiada tablicę multimedialną z której się często korzysta. W pierwszej klasie dzieci uczą się czytać i pisać oraz dodawać i odejmować w zakresie 10.
- Nauka w szkole podstawowej trwa 7 lat. Ciekawostką jest to, że w każdym roku zmienia się dzieciom nauczyciel. Nie ma osobnych nauczycieli do danych przedmiotów. Jeden nauczyciel zna się na wszystkim, na matematyce, j. angielskim, historii a nawet prowadzi zajęcia sportowe. Jest takim alfą i omegą.
- Rok szkolny podzielony jest na trzy semestry. W każdym z nich jest jakiś przewodni temat w zależności od klasy. Przykładowo przez 3 miesiące dzieci dogłębnie zgłębiają temat dinozaurów, przez kolejne 3 miesiące II wojnę światową a przez kolejne historię Egiptu. W Primary School nie uczą historii chronologicznie jak jest to w Polsce ale bardzo wyrywkowo.
- Uczniowie zobowiązani są do noszenia mundurków. Poczawszy od 3-letnich malców a skończywszy na 16-letnich młodych ludziach. Każda szkoła ma swój kolor i swoje logo naszyte na swetrze, bluzie, marynarce.
- Lekcje rozpoczynają się dla wszystkich szkół o stałej porze czyli o 9.00.
- Lekkie plecaki- to chyba cieszy najbardziej. Rodzice nie muszą kupować ani podręczników ani zeszytów. Nawet piórnika dziecko nie musi nosić bo wszystko jest w klasach dostępne. Z podręczników uczniowie korzystają tylko w szkole na miejscu. Do domu przynoszą tylko zeszyt z homeworkiem (czyli zadaniem domowym) i książęczkę do czytania. Również maluchy nie noszą ze sobą śniadania gdyż w każdy poniedziałek płacimy niewielką sumę i za to dzieci mają przygotowywany snack.
- Zadanie domowe tzw homework jest w minimalnej ilości. Im młodsze dziecko tym jest go mniej i nie zajmuje więcej niż 10 minut. Powiedzmy starszak może nad nim posiedzieć do 30 minut ( nie mówię tutaj o dzieciach, które się przygotowują do transfer testu bo to inna bajka). Resztę czasu można spokojnie poświęcić na zabawę lub zajęcia dodatkowe.
- Lekcje nie trwają 45 minut. Odliczane są one do przerwy śniadaniowej tzw. snacka, potem przerwa obiadowa. Ciekawostką jest to, że każdą przerwę dzieci spędzają na podwórku, chyba, że pada. Wszystkie bez wyjątku, niezależnie od pogody biegają w bluzkach z krótkimi rękawami. Im nigdy nie jest zimno. Stosuje sie tutaj tzw. „zimny chow” na co osobiście nie narzekam bo dzieci nabyły odporności.
- Niski poziom nauczania. To jest punkt, który martwi mnie najbardziej. Pomimo wczesnego rozpoczęcia edukacji poziom ten gdzieś po drodze spada.
http://madredziecko.com.pl/?p=1361
ABC brytyjskiej szkoły
Learn English Śpiewająco: Jakie największe różnice zauważasz pomiędzy systemem polskim, a brytyjskim?
Oliwia: Nauczanie w polskich szkołach prowadzone jest według zasad zdecydowanie bardziej restrykcyjnych… Ale może od początku. W Wielkiej Brytanii idzie się do szkoły wcześniej – mając ok. 5 lat dziecko trafia do reception class, to coś w rodzaju polskiej zerówki. Wcześniej oczywiście jest przedszkole – nieobowiązkowe, ale raczej powszechne. Nauka prowadzona jest raczej przez zabawę i opowieści. Później uczy się raczej rzeczy praktycznych: gotowania, stolarki, krawiectwa. Na lekcji biologii odbywa się sławna z filmów sekcja zwłok żaby etc.
LEŚ: Obrońcy przyrody nie protestują? Czy dziecko/rodzic może odmówić uczestnictwa?
O: To jest w programie nauczania, raczej nie mają szans protestować. Czasem robią to dzieci, ale wtedy zadanie pozostaje bez zaliczenia…
…..
LEŚ: Czy noszenie mundurka jest obowiązkowe? Gdzie można je dostać? Czy zapewniają je szkoły?
O: Jest to przymus, którego nie da się obejść. Na każdym poziomie szkolnictwa mundurki są obowiązkowe. Ich wygląd zależy od rodzaju, poziomu, renomy i tradycji szkoły. Zwykle zawiera ciemny dół, białą koszulę i sweter bądź bluzę z logo/tarczą szkoły (względnie także z nazwą domu, do którego dziecko przynależy). Można kupić je w szkole, w specjalnych sklepach z odzieżą szkolną bądź w marketach. Oczywiście w ostatnim przypadku bez logo, ale jest to ostatecznie dopuszczalne przez większość dyrekcji. Również na zajęciach z wychowania fizycznego dzieci muszą mieć specjalne mundurki (dostępne j.w.). Obuwie szkolne jest kryte, ciemne i koniecznie płaskie. W zimie obowiązuje bezwzględny nakaz zmiany butów. Zabrania też się biżuterii, wiszących ozdób, farbowania włosów, makijażu i tatuaży.
LEŚ: A co grozi za nieprzestrzeganie zasad? Zawsze zastanawiał mnie też fakt czysto praktyczny – mundurki muszą się brudzić podczas codziennych czynności, przecież dzieci i młodzież się pocą. Trzeba kupować 2-3 komplety na zmianę?
O: Znam dzieci, które mają 10 koszul. Trzy pary spodni to podstawa. Pojedynczo jest zwykle tylko marynarka i krawat, bo to pierze się w piątki, a w ciągu tygodnia po prostu czyści. Ten aspekt jest nieco kłopotliwy, ale przecież i zwykłe ubrania trzeba zmieniać, prawda?
LEŚ: W podręcznikach do nauki angielskiego często spotykam informację o after school clubs. Czy rzeczywiście są takie popularne?
O: To kółka zainteresowań prowadzone przez nauczycieli lub czasem przez zewnętrzne osoby powiązane np. z lokalnymi instytucjami kulturalnymi/samorządowymi. Dotyczą bardzo wielu dziedzin: spotkamy drużyny sportowe, szachistów, tancerzy, malarzy, filmowców (zarówno fanów-widzów jak i scenarzystów, kółka teatralne itp.), melomanów młodych poetów, a niekiedy nawet adeptów szermierki. Brytyjskie dzieci bardzo chętnie spędzają tam czas, gdyż uczestnictwo zalicza się do osiągnięć zdobytych w roku szkolnym (można też wyjechać na ogólnokrajowe zawody), można miło spędzić czas z przyjaciółmi etc. W każdym okresie działają przynajmniej trzy różne kluby. Ciekawą opcją są też kluby before school, na które uczęszczają dzieci zapracowanych rodziców. Można zaprowadzić dziecko godzinę wcześniej, a otrzyma ono śniadanie i opiekę.
LEŚ: Czyli jeśli rodzic pośle dziecko do klubu before school będzie ono w szkole o godzinie…
O: Zwykle takie kluby działają w podstawówkach, w których lekcje zaczynają się w przedziale 8.30-9.15 (zależnie od statutu), więc przyprowadza się dzieci w granicach 7.30-8.30.
LEŚ: A jeśli dziecko zostaje na zajęcia after school to wyjdzie ze szkoły o…
O: Zajęcia trwają godzinę, rzadziej dwie. Co daje: 16 w szkołach początkowych i 17-18 w secondary school.
LEŚ: Skąd wynika popularność klubów?
O: Prawdopodobnie z tego, że są bardzo chwalone przez nauczycieli. Dzieci poznają tam przyjaciół z innych klas i rozwijają swoje pasje.
LEŚ: Jak wyglądają brytyjskie wywiadówki?
O: Są to spotkania na koniec termu. Szkoła ustala termin dla wszystkich klas i nauczycieli. Później nawiązywany jest kontakt z rodzicami i umawiają się na rozmowy w cztery oczy. Odbywa się to w szkolnej stołówce/świetlicy/sali gimnastycznej. Nauczyciele zajmują swoje stoliki, a rodzice chodzą od jednego do drugiego. Często można chodzić na takie zebrania z dziećmi i rozmowy odbywają się w ich obecności.
LEŚ: Jak w takim razie omawiane są tematy ogólnoklasowe, np. wspólne wycieczki?
O: Poprzez listy pisane do rodziców, kserowane i rozdawane dzieciom pod koniec zajęć danego dnia. Zwykle na dole strony nauczyciel prosi o informację zwrotną lub chociaż podpis. Jeśli temat wymaga ustaleń, przeprowadzane są ankiety albo decyzje podejmowane są przez radę rodziców. Raczej nikt nie protestuje.
LEŚ: Jak wygląda kontakt szkoły z rodzicami poza wywiadówką?
O: W skrajnych przypadkach opiekun domu/wychowawca kontaktuje się telefonicznie. Głównie jednak jest to relacja opierająca się na krótkich (niekoniecznie codziennych) rozmowach podczas przyprowadzania/obierania dzieci.
LEŚ: Czy w szkołach funkcjonują sklepiki? Co można w nich kupić?
O: W niektórych placówkach znajdziemy kafeterie, w których można kupić bułkę, napój, a nawet i obiad. Typowe sklepiki nie są propagowane w krajach anglosaskich.
LEŚ: Co serwują brytyjskie stołówki? Jedzenie smakuje uczniom?
O: Co do jedzenia, to też nie mogę jednoznacznie odpowiedzieć, bo różnie bywa. Kanapki, sałatki, płatki, zupki, ryby z frytkami. To też zależy od statutu szkoły. Tam jest w ogóle większa dowolność w rzeczach, nie ma jednoznacznych przepisów, więc dyrektor może mieć własne rozporządzenie według tego, co dzieciom smakuje.
…
LEŚ: Jakie przedmioty nauczane są w szkole podstawowej, a jakie w secondary schools?
O: Głównie oczywiście angielski, matematyka, przedmioty techniczne (jak wspominałam wcześniej szkolone są głównie umiejętności przydatne w dorosłych życiu), ale także religia, muzyka, wychowania obywatelskie. Historia dzielona jest na dwa przedmioty: klasyczną i powszechną. W szkole średniej pierwsze dwa lata to nauczanie ogólne, następne dwa to nauczanie zawodowe.
LEŚ: Czy lekcje w Wielkiej Brytanii również trwają 45 minut? Jak długie są przerwy?
O: Długość lekcji i przerw również zależy od statutu szkoły, ale zwykle lekcja trwa ok. 60 min. Długa przerwa 30-45 min. W tym czasie dzieci jedzą lunch.
LEŚ: Angielski to lingua franca, wydawałoby się, że Brytyjczykom nauka języka obcego nie jest potrzebna. Jak wygląda nauka języków obcych, czy są jakieś cieszące się szczególną popularnością, czy wręcz przeciwnie – takie, których uczniowie nie cierpią.
O: To jest jak z nauką przedmiotów ścisłych… wszystko zależy od upodobań konkretnych uczniów. Raczej nie są one na pewno znienawidzoną częścią edukacji. Do popularnych należą język francuski i niemiecki.
LEŚ: Wielka Brytania to obecnie kraj bardzo zróżnicowany etnicznie i kulturowo. Czy powoduje to jakieś problemy w szkole?
O: Brytyjskie szkoły raczej dbają o to, by różnice etniczne nie wywoływały problemów. Religia nie jest obowiązkowa, szanuje się także nakazy dotyczące diety czy stroju. Oczywiście zdarzają się incydenty, jak w każdych grupach z mniejszościami, ale nie rzutuje to jakoś szczególnie na obraz szkół.
…
LEŚ: Czy dostanie się na studia jest trudne? Jakie warunki należy spełniać? Czy za studia się płaci?
O: Oczywiście wszystko zależy od tego, czy zdaliśmy A-levels, czyli w jakim kraju pisaliśmy maturę. Brytyjski dokument wiele upraszcza. Trzeba mieć dobre wyniki i pieniądze na czesne – czyli jak wszędzie… Ukończenie np. polskiej szkoły średniej zmusza ucznia jeszcze do egzaminów językowych, a czasem nawet dodatkowych egzaminów klasyfikacyjnych… Studia są zawsze płatne, ale można oczywiście starać się o stypendium, które pokrywa koszty.
http://english-spiewajaco.blogspot.com/2014/08/abc-brytyjskiej-szkoy.html